RPA niet durven toe te passen wegens menselijke factor, is dat fair?

  5 minuten

Durf te innoveren!

Bij veel mensen (maar ook bedrijven) regeert de angst om te veranderen. Het tempo waarin innovaties en technologische ontwikkelingen plaatsvinden gaat met een steeds kortere doorlooptijd. Een innovatie van vandaag is morgen alweer verouderd. Wereldwijd overheerst de voortdurende drang naar sneller en goedkoper produceren in combinatie met een betere klantbediening. Versnelde innovatie door inzet van intelligente technologieën biedt hiervoor ongekende mogelijkheden.

Maar groeit de factor ‘mens’ wel flexibel genoeg mee om ook in de toekomst profijt te hebben van nieuwe innovatieve en intelligente technologieën? Vertoont Nederland bijvoorbeeld genoeg weerbaarheid om het verdringingsrisico zo klein mogelijk te houden, en is het logisch om werk verder te automatiseren door bijvoorbeeld Robotics Process Automation (RPA) ten koste van een groeiende en vergrijzende arbeidsmarkt?

 

Dilemma

De vraag die ons bezighoudt: hoe zorg je dat de arbeidsmarkt aantrekkelijk blijft met voldoende gevarieerde werkzaamheden, wanneer RPA mede bepaalt hoe bedrijven en mensen werken om sneller en goedkoper te kunnen produceren.

Bij deze vraagstelling ligt de focus op de impact van RPA binnen bedrijven en hoe bedrijven het takenpakket en de uitvoering van werkzaamheden aanpassen voor gelijkblijvende of in lichte mate veranderende functies.

 

Impact van robotisering op inzetbaarheid mensen

Nederland is een kenniseconomie en kent daarmee een arbeidsmarkt waar het verdringingsrisico op dit moment minder een issue vormt. In het artikel ‘Robot en vergrijzing dodelijke combinatie voor arbeidsmarkt’ wordt gesteld dat uit recent onderzoek blijkt dat vooral landen in Azië nu al zeer kwetsbaar zijn voor het verdringingsrisico. Nederland doet het met een laag percentage relatief goed in vergelijking met andere Europese landen.

Daar kan echter snel verandering in komen, aangezien het aandeel van oudere werknemers onder de werkloze bevolking in Nederland het sterkst stijgt. Tenslotte moet het werk toch straks gedaan worden met minder mensen. Uit onderzoek (door Capgemini) is aangetoond dat Nederland achterloopt met automatisering ten opzichte van andere landen in de wereld en dat de mate van automatisering in Nederland nog in de kinderschoenen staat. Dit onderstreept de wil en noodzaak voor bedrijven om kansen te pakken om als Nederlandse economie bij te blijven in de wereld.

De vraag om met RPA aan de slag te gaan wordt binnen bedrijven sterk bepaald door het ambitieniveau om te gaan automatiseren. Gebleken is dat bedrijven die vooral succesvol zijn met RPA kleinschalig zijn begonnen met de implementatie van een eenvoudig proces.

De toepasbaarheid van RPA is daarbij veelal direct gekoppeld aan het uitvoeren van routinematig werk. In de toekomst verwachten we nieuwe technologieën op het gebied van RPA, zodat taken verder geautomatiseerd (kunnen) worden. Denk hierbij aan cognitieve intelligentie, waarbij de robot zelf keuzes maakt door het volgen van kader/regels en kunstmatige intelligentie wanneer de robot zelf leert om handelingen beter uit te voeren.

Beginners doen er goed aan om stapsgewijs steeds meer en minder eenvoudige processen middels RPA te laten uitvoeren. Daarbij kan inspiratie worden opgedaan bij bedrijven waar al tientallen robots in gebruik zijn. Met dergelijke strategie blijkt de kans op succes het grootst en kun je al een gedeelte van de vergrijzing opvangen.

 

Impact op verandering takenpakket

Verwacht wordt dat vooral jonge toetreders op de arbeidsmarkt en de vergrijzende medewerkers binnen bedrijven te maken krijgen met de toepassing(en) van RPA. Vooral de invulling van huidige, bestaande functies wordt anders zodra robots routinematige taken overnemen en medewerkers andere, aanvullende taken gaan uitvoeren. Dit vraagt dus om het toevoegen van andere vaardigheden bij het uitvoeren van functies, waarbij de nadruk veel meer ligt op creativiteit, omgaan met innovaties en andere manieren van samenwerken. In een interview in het AD is zelfs de term ‘flexpert’ geïntroduceerd.

De volgende voorbeelden tonen aan dat het toepassen van RPA nieuwe mogelijkheden biedt voor medewerkers. Dat de angst voor het verlies van banen ongegrond is, blijkt hier wel uit.

SVB:

Binnen de Sociale Verzekerings Bank (SVB) worden bijvoorbeeld al handelingen om handmatig data over te zetten vervangen en door middel van robots uitgevoerd. Door RPA kunnen medewerkers nu beter en handiger hun werkzaamheden uitvoeren, waarbij functies gehandhaafd bleven. RPA vormt een aanvulling, maar zeker geen vervanging van taken.

Rabobank:

Door het neerzetten van een Center of Expertise op het gebied van RPA kan iedereen binnen Rabobank gebruik maken van de robots. Deze worden ingezet ter verwerking van data. Robots vormen hierbij de handjes van eenvoudig werk ter versnelling van processen.

Belastingdienst:

Binnen ‘Toeslagen’ wordt RPA toegepast op specifiek geselecteerde klantvragen. Deze worden eerst geselecteerd en vervolgens door RPA verwerkt. De aanleiding voor het inzetten van RPA vormde de RSI-klachten van een medewerker. RPA is hierbij ingezet door een medewerker met fysieke klachten die vervolgens nu de beheerder van de RPA-scripts is.

robot computer

Toekomstbeeld

Bij veel mensen is er het schrikbeeld dat robots (al dan niet virtueel) allerlei slechte dingen uithalen. De filmindustrie speelde hier handig op in, door flink mee te werken aan negatieve beeldvorming. En dat is ook wellicht ook wel begrijpelijk, want met alleen zoetsappige beelden van productieve robots krijg je natuurlijk geen groot publiek naar een bioscoop.

Met de huidige beperkte inzet van robots zitten we als Nederland in de beginfase van deze ontwikkeling. De inzet en verdere ontwikkeling van robotisering ter aanvulling of vervanging van medewerkers in Nederland is ingezet. Ook al is het hier en daar nog maar met kleine stapjes, de groei van het gebruik van RPA-software voor bedieningsgemak is de toekomst. Daarbij zal de mate van volwassenheid van RPA gebruik zeker groeien.

En ja, nieuwkomers op de arbeidsmarkt en de generatie die in de komende 10 jaar afscheid neemt van de arbeidsmarkt zal creatiever, innovatiever gericht moeten zijn om mee te gaan in de vereenvoudiging van taken. Daar hoeft niemand angstig voor te zijn, aangezien het veel nieuwe mogelijkheden schept om creatiever te bezig te zijn binnen bestaande functies.

De mogelijke angst die ontstaat, dat ook deze vorm van automatisering in de toekomst zal zorgen voor afname van banen, blijkt ongegrond dat is wel duidelijk. Met de komst van RPA blijft het nog steeds noodzakelijk dat er mensen nodig zijn om robots in te zetten en te programmeren om zo voor het bedrijf winst en resultaat te behalen.

Om dit mogelijk te maken blijven condities / kaders / regels nodig om te kunnen functioneren. In het rapport van McKinsey Global Institute ‘Jobs lost, Jobs gained uit december 2017 wordt duidelijk dat naar verwachting huidige functies aangepast zullen worden als gevolg van deze vorm van automatisering. Denk daarbij aan verandering van gevraagde vaardigheden en expertises, met meer focus op het managen van mensen, toepassen van expertises en communicatie met stakeholders. In de toekomst wordt minder tijd besteed aan fysieke handelingen en meer tijd aan het verzamelen en verwerken van data. Door de aanpassing van functies en door de toevoeging van taken in combinatie met de verwachte economische groei zullen banen dus zeker niet zomaar verdwijnen. Deze banen zullen veranderen, met een andere vraag naar kennis en kunde.

Conclusie

Als bedrijf doe je er goed aan te investeren in RPA en om de positie van je organisatie te verbeteren. Doe dat stapsgewijs, met oog voor de taken van de medewerkers. Het moge duidelijk zijn dat de arbeidsmarkt aantrekkelijk blijft ook wanneer verdergaande automatisering en RPA bepaalt hoe bedrijven en mensen werken. En steeds meer bedrijven zien dat in door te starten met RPA als automatiseringsoplossing.

Het is onze verwachting dat automatisering en verdere ontwikkeling van robotisering in Nederland ons zeker gaat helpen in de nabije toekomst. Met de kennis waar RPA het meeste rendement oplevert, blijft er voor iedere beroepsbevolking voldoende uitdaging om creatief de veranderende functies uit te voeren binnen bedrijven waar RPA wordt ingezet. Veel werk zal veranderen maar zeker niet zomaar verdwijnen.

New call-to-action
Deel dit artikel